Barometr 2026: Nowy JPK wyprzedził KSeF na liście największych obaw księgowych

Nowe, ustrukturyzowane pliki JPK_CIT i JPK_KR_PD okazały się większym wyzwaniem operacyjnym dla biur rachunkowych niż Krajowy System e-Faktur. Jak wynika z najnowszego raportu fillup k24 „Barometr nastrojów polskich księgowych 2026”, aż 65,9% specjalistów notuje wzrost pracochłonności codziennych zadań. Badanie zrealizowane we współpracy ze Stowarzyszeniem Księgowych w Polsce, Grant Thornton oraz Uniwersytetami WSB Merito pokazuje wyraźne tąpnięcie optymizmu w branży.

Zeszłoroczna edycja badania dawała rynkowi nadzieję na stabilizację, jednak obecne wyniki zmuszają księgowych do wejścia w tryb zarządzania kryzysowego. Jedynie 21,4% ankietowanych pozytywnie ocenia minione 12 miesięcy, a 47,4% wprost przewiduje pogorszenie koniunktury w bieżącym roku. Blisko dwie trzecie księgowych już teraz alarmuje o przeciążeniu pracą.

Czy księgowy pracuje po godzinach?

Tak, a praca po godzinach staje się dla branży codziennością. Dane z raportu fillup k24 „Barometr nastrojów polskich księgowych 2026” jednoznacznie potwierdzają, że głównym powodem nadgodzin jest kumulacja wdrożeń nowych systemów oraz nakładanie się kolejnych obowiązków sprawozdawczych. Te obawy księgowych potwierdzają statystyki dotyczące produkcji prawa w Polsce.

Grzegorz Szysz, Partner, Radca Prawny i Doradca Podatkowy w Grant Thornton, tłumaczy sytuację rynkową: – W ostatnich kilkunastu miesiącach firmy musiały mierzyć się z tysiącami stron nowych aktów prawnych i nowelizacji, co w praktyce oznacza konieczność stałego monitorowania przepisów i dostosowywania się do nich niemal na bieżąco. Z mojej perspektywy ten legislacyjny „szum” jest więc jak najbardziej realny i w dużej mierze uzasadnia pogorszenie nastrojów w biurach rachunkowych. W praktyce oznacza on również bardzo konkretne obciążenie operacyjne – przedsiębiorcy i księgowi muszą poświęcać nawet ponad godzinę dziennie na samo śledzenie zmian w przepisach.

Te obciążenia zmieniają codzienną praktykę zawodową. Zwraca na to uwagę dr Małgorzata Ilona Kamieniecka, Wiceprezes Zarządu Głównego SKwP: – Księgowy przestaje być wyłącznie specjalistą od rachunkowości, a staje się jednocześnie wdrożeniowcem IT, helpdeskiem klienta i operatorem systemów, co wymusza pracę po godzinach. W takich warunkach naturalnie pojawia się poczucie chaosu i chroniczny stres, a to prosta droga do spadku satysfakcji zawodowej.

Dlaczego to JPK budzi większy strach niż KSeF?

Większość dyskusji w 2026 roku koncentruje się wokół e-fakturowania, tymczasem w raporcie fillup k24 to wdrożenie struktur JPK_KR_PD oraz JPK_CIT zostało uznane za najbardziej pracochłonną zmianę przez 82,4% księgowych. KSeF znalazł się na drugim miejscu z wynikiem 80,9%.

Z czego wynika ten układ sił? Monika Piątkowska, doradca podatkowy w fillup k24, wyjaśnia powody, dla których to właśnie pliki JPK budzą dziś największy strach: – Zadaniem księgowych jest przede wszystkim prawidłowe wykazanie danych i ich raportowanie organom podatkowym. Kwestia KSeF rodzi najwięcej wątpliwości właśnie na etapie właściwego ujmowania poszczególnych pozycji w ewidencjach. Dodatkowo nowe struktury raportowe, jak JPK_KR_PD czy JPK_CIT, to dla branży kolejne wyzwanie, które weryfikuje już nie tylko VAT, ale i rzetelność rozliczeń podatku dochodowego. Księgowi mają świadomość, że zwiększenie zakresu przesyłanych danych oznacza szerszy obszar kontroli, dlatego ich obawy przed przygotowaniem plików sprawozdawczych są w pełni uzasadnione.

Jakich umiejętności rynek wymaga dziś od księgowych?

Współczesny model pracy w księgowości definiują kompetencje analityczne oraz biegłość w procesach cyfrowych, a nie tylko wiedza o tradycyjnej ewidencji. Technologiczna rewolucja i rosnące wymagania fiskalne sprawiają, że dyplom uczelni wyższej stanowi w księgowości zaledwie początek drogi. Branża dostrzega te zmiany – aż 53,6% specjalistów deklaruje, że planuje udział w zorganizowanych, płatnych formach doskonalenia zawodowego. Księgowi najchętniej stawiają na elastyczne szkolenia online (60% wskazań) oraz kursy kończące się uzyskaniem branżowego certyfikatu (51,1%).

– Profil kompetencyjny księgowego ewoluuje, a tempo tych zmian stale rośnie. Obok klasycznych zagadnień merytorycznych coraz większego znaczenia nabierają takie obszary, jak obsługa KSeF, biegłość w systemach ERP czy wykorzystanie narzędzi wspierających analizę danych, w tym rozwiązań opartych na AI. – Nie oznacza to jednak, że księgowy musi stać się specjalistą IT. Kluczowe jest zrozumienie, jak działają procesy cyfrowe i jak optymalnie wykorzystać je w praktyce. W efekcie księgowy przyszłości to nie tylko ekspert od ewidencji, ale przede wszystkim analityk i partner biznesowy, który potrafi przekuć dane w konkretną wartość dla firmy – zaznacza dr Anna Semmerling, ekspertka Uniwersytetu WSB Merito w Gdańsku w obszarze ekonomii i finansów.

Czy biura rachunkowe poradzą sobie z nadchodzącymi zmianami?

Tak, środowisko księgowych wykazuje unikalną zdolność szybkiej adaptacji, co pozwala sprawnie reagować na kolejne zmiany rynkowe. Prof. dr hab. Stanisław Hońko, Prezes Zarządu Głównego SKwP, wskazuje na potencjał tego sektora: – Wielu księgowych dobrze odnajduje się w nowej rzeczywistości, co wpisuje się w moje przekonanie, że księgowi mają ogromną zdolność adaptacji. Dziś można powiedzieć, że najtrudniejszy etap niepewności mamy już za sobą. KSeF nadal wymaga dopracowania, ale środowisko księgowych potrafi szybko odnaleźć się w nowych realiach. System ten zmienia charakter pracy – mniej czynności technicznych, więcej nadzoru i doradztwa.

Przejście z powtarzalnych, czysto technicznych czynności na poziom doradztwa biznesowego wymaga uwolnienia cennego czasu i przeorganizowania procesów wewnątrz biura. Jak nie dać się sparaliżować nowym wymogom? Kluczem jest automatyzacja biura rachunkowego. Sprawdzone rozwiązania pozwalają na:

• automatyczne pobieranie i weryfikację e-faktur z KSeF oraz plików JPK,
• zabezpieczenie ciągłości pracy biura w każdych warunkach,
• uwolnienie czasu, który do tej pory uciekał na ręczne przepisywanie dokumentów.

Pełny raport: Barometr nastrojów polskich księgowych 2026

O badaniu 

Badanie ankietowe „Nastroje polskich księgowych” zrealizowano w okresie styczeń–marzec 2026 r. na ogólnopolskiej próbie N = 578 profesjonalistów z branży finansowo-księgowej. Partnerami merytorycznymi raportu fillup k24 „Barometr nastrojów polskich księgowych 2026” są: Stowarzyszenie Księgowych w Polsce, Grant Thornton oraz Uniwersytety WSB Merito.